{"id":754,"date":"2025-10-29T12:51:58","date_gmt":"2025-10-29T11:51:58","guid":{"rendered":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/?p=754"},"modified":"2025-10-29T12:51:58","modified_gmt":"2025-10-29T11:51:58","slug":"polski-kanarek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/?p=754","title":{"rendered":"Polski kanarek"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Nasz polski kanarek mo\u017ce tak pi\u0119knie nie \u015bpiewa, jak egzotyczny kuzyn \u201eklatkowy\u201d. Jednak wiosenny g\u0142os trznadli\u00a0 to jeden z najbardziej nieod\u0142\u0105cznych element\u00f3w wiejskiego i rolniczego krajobrazu. Przez \u0142\u0105ki, pola, nieu\u017cytki i ugory ca\u0142ego kraju ci\u0105gnie si\u0119 ta nieskomplikowana, jednak bardzo urokliwa melodia, kt\u00f3ra doskonale wpasowuje si\u0119 i podkre\u015bla klimat\u00a0 pejza\u017cu teren\u00f3w otwartych\u2026<\/strong><\/h4>\n\n\n\n\n\n\n\n
MIEDZA TO \u015aWI\u0118TA RZECZ<\/h5>\n\n\n\n

Wie\u015b si\u0119 zmienia, rolnictwo si\u0119 zmienia, krajobraz p\u00f3l si\u0119 zmienia \u2013 jeden tylko trznadel<\/strong> zmieni\u0107 si\u0119 nie chce. Dalej liczy na stary uk\u0142ad, na dotychczasowe zwyczaje, na tradycyjno\u015b\u0107 i staro\u015bwiecko\u015b\u0107. Im wi\u0119cej nowoczesno\u015bci w przestrzeni rolniczej, tym mniej trznadla. Wielkie, rozleg\u0142e uprawy plantacyjne, monokultury si\u0119gaj\u0105ce po horyzont,  wszystko ogolone, przystosowane, wykarczowane, zasypane, uporz\u0105dkowane \u2013 to widok, na kt\u00f3ry trznadle spogl\u0105daj\u0105 z trwog\u0105. Takie radykalne i bezkompromisowe przekszta\u0142canie terenu to dla ptactwa jednoznaczny sygna\u0142 \u2013 jeste\u015bcie nam oboj\u0119tni i rad\u017acie sobie jak chcecie. Nie tylko trznadle borykaj\u0105 si\u0119 z problemem stopniowego zanikania tradycyjnego rolnictwa . Cierpi ca\u0142a ptasia bra\u0107 \u017cyj\u0105ca na polach i \u0142\u0105kach.  Krajobraz ubo\u017ceje, likwidowane s\u0105 miedze, k\u0119py drzew, \u015br\u00f3dpolne krzewiny, zasypywane s\u0105 rozlewiska, oczka wodne, osuszane \u0142\u0105ki. Wszystko po to, aby ka\u017cdy fragment przestrzeni wykorzysta\u0107 do cna, wycisn\u0105\u0107 jak g\u0105bk\u0119\u2026 A gdzie ptak ma si\u0119 podzia\u0107 to ju\u017c rzecz drugorz\u0119dna, a nawet czwartorz\u0119dna. A gdzie gniazdo za\u0142o\u017cy\u0107, gdzie si\u0119 schowa\u0107 przed upa\u0142em, czy deszczem, jak si\u0119 kamuflowa\u0107 przed drapie\u017cnikami? Te pytania wybrzmiewaj\u0105ce z ptasich dziobk\u00f3w w eter pozostan\u0105 bez odpowiedzi\u2026<\/p>\n\n\n\n

\u201eMiedza to \u015bwi\u0119ta rzecz. I naucz si\u0119 tego, bo inaczej ci\u0119 znowu kos\u0105 naucz\u0119 \u201d –  odgra\u017ca\u0142a si\u0119 Pawlak Kargulowi w niezapomnianym filmie \u201eSami swoi\u201d. K\u0142\u00f3tnia o miedz\u0119 pomi\u0119dzy Pyzdr\u0105, a Kwiczo\u0142em przewija\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w serialu \u201eJanosik\u201d. A i w \u201eOgniem I mieczem\u201d  Henryka Sienkiewicza Rz\u0119dzian opisywa\u0142 swoj\u0105 rodzinn\u0105 wojn\u0119 z s\u0105siadami o rosn\u0105c\u0105 na miedzy grusz\u0119.  Niby wi\u0119c niewielki skrawek przestrzeni, niezagospodarowany, nieuporz\u0105dkowany, a wa\u017cny , istotny, po\u017c\u0105dany i wzbudzaj\u0105cy wielkie emocje. I do dzi\u015b tam gdzie si\u0119 miedze uchowa\u0142y, tam s\u0105 spory, rywalizacja i napi\u0119ta atmosfera. Konflikt pozosta\u0142, zmienili si\u0119 jedynie jego uczestnicy. W dzisiejszych czasach, kiedy poziom \u017cycia znacznie si\u0119 podni\u00f3s\u0142 rywalizacja gospodarzy i rolnik\u00f3w o ten graniczny pasek ziemi zdecydowanie podupad\u0142a. Jednak w\u015br\u00f3d skrzydlatych mieszka\u0144c\u00f3w wprost przeciwnie, deficyt takich miejsc we wsp\u00f3\u0142czesnej wsi zdecydowanie musi wp\u0142ywa\u0107 na popyt. A wi\u0119c walka idzie w najlepsze. W tych ca\u0142ych szrankach istotn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 trznadle \u2013 niewielkie, \u017c\u00f3\u0142tawe ptaszki, kt\u00f3re w naszym kraju mo\u017cemy obserwowa\u0107 w zasadzie przez ca\u0142y rok.<\/p>\n\n\n\n

 Obecno\u015b\u0107 trznadli na danym terenie to doskona\u0142y wska\u017anik informuj\u0105cy o  stopniu ingerencji  cz\u0142owieka w \u015brodowisko.  Te ptaki nie toleruj\u0105 gruntownych zmian i rewolucji w swoim siedlisku. Zatem im wi\u0119cej trznadli, tym mniej przemian i ludzkiego \u201emajstrowania\u201d w terenie. U nas na Mazurach na szcz\u0119\u015bcie jeszcze jest wiele miejsc, gdzie kr\u00f3luje tradycyjne, ekstensywne rolnictwo. Zr\u00f3\u017cnicowana przestrze\u0144 z krzewami, pojedynczymi drzewami, mokrad\u0142ami, naturalnymi miedzami, nieu\u017cytkami, wiejskimi ogrodami to kr\u00f3lestwo marze\u0144 dla trznadli.<\/p>\n\n\n\n

NAGRANIA NA P\u0141YTACH CD<\/h5>\n\n\n\n

Trznadle znane s\u0105 ze swojego \u015bpiewu \u2013 niezbyt skomplikowanego, niezbyt wymy\u015blnego, niezbyt melodyjnego\u2026 ale jednak doskonale przebijaj\u0105cego si\u0119 na tle wiosennego  ptasiego harmidru. I to si\u0119 sprzedaje, to jest najwa\u017cniejsze przykazanie marketingowe \u2013 produkt musi by\u0107 rozpoznawalny, wyj\u0105tkowy, a jednak prosty i do prze\u0142kni\u0119cia. I tak w\u0142a\u015bnie nie\u015bwiadome niczego trznadle wylansowa\u0142y sw\u00f3j wielki przeb\u00f3j, znany i kojarzony nawet w\u015br\u00f3d pocz\u0105tkuj\u0105cych mi\u0142o\u015bnik\u00f3w ptak\u00f3w. W taki spos\u00f3b powsta\u0142 ptasi szlagier na miar\u0119 \u201eHey Jude\u201d The Beatles, czy \u201eShow Must Go On\u201d Queen.  Czasami doskonale zna si\u0119 przeb\u00f3j i jego melodie, a nie za bardzo kojarzy si\u0119 wykonawc\u0119 i tw\u00f3rc\u0119. Tak bywa r\u00f3wnie\u017c w przypadku trznadli. Ka\u017cdy z nas podczas wiosennych spacer\u00f3w , czy rowerowych wycieczek poza miasto by\u0142 mimowolnym s\u0142uchaczem koncert\u00f3w tych ptak\u00f3w. To g\u0142os, kt\u00f3ry z wiosn\u0105 si\u0119 kojarzy, doskonale si\u0119 w ni\u0105 wpisuje i podkre\u015bla jej walory. Co ciekawe, tw\u00f3rczo\u015b\u0107 trznadli podobnie jak gwiazd popu, czy rocka bardzo cz\u0119sto trafia na p\u0142yty CD. I w odpadku to si\u0119 ca\u0142kiem dobrze sprzedaje. Niejedna gwiazda mog\u0142aby pozazdro\u015bci\u0107 wynik\u00f3w i popularno\u015bci  trzadlowego przeboju. Na p\u0142ytach prezentuj\u0105cych odg\u0142osy natury, czy muzyk\u0119 relaksacyjn\u0105 bardzo cz\u0119sto mo\u017cna wychwyci\u0107  wkomponowan\u0105 zwrotk\u0119 trznadli. Ca\u0142a pie\u015b\u0144 to wprawdzie tylko kilka szybko powtarzanych  ton\u00f3w z przeci\u0105g\u0142ym, wysokim zako\u0144czeniem. Ale liczy si\u0119 pomys\u0142, motyw i \u2026 przede wszystkim klimat!!!<\/p>\n\n\n\n

G\u00f3ral, Kaszub, \u015al\u0105zak \u2013 niby  wszyscy Polacy to jedna rodzina, a dogada\u0107 si\u0119 w danej gwarze by\u0142oby ci\u0119\u017cko. Obecnie przy rozwoju \u015brodk\u00f3w masowego przekazu, telewizji i Internetu tradycyjny j\u0119zyk poszczeg\u00f3lnych region\u00f3w naszego kraju powoli zanika, staje si\u0119 unikatem i ciekawostk\u0105 piel\u0119gnowan\u0105 przez nielicznych . Trznadle w swojej wydawa\u0142oby si\u0119 bardzo prostej formie komunikacji r\u00f3wnie\u017c posiadaj\u0105 kilka dialekt\u00f3w. W zale\u017cno\u015bci zamieszkanego regionu samce \u015bpiewaj\u0105 nieco inaczej. R\u00f3\u017cnice nie s\u0105 jakie\u015b olbrzymie, najcz\u0119\u015bciej to s\u0105 drobne niuanse \u2013 a to ko\u0144c\u00f3wka jest d\u0142u\u017csza, a to kr\u00f3tsza, a to tony zako\u0144czenia pie\u015bni s\u0105 wy\u017csze, a to ni\u017csze\u2026 Trzeba mie\u0107 dobry s\u0142ych, aby wychwyci\u0107  te rozbie\u017cno\u015bci.  Ca\u0142y czas jednak trwaj\u0105 analizy tego zjawiska, badacze i mi\u0142o\u015bnicy ptak\u00f3w ruszyli  w teren z magnetofonami i dyktafonami, aby lepiej pozna\u0107 i skatalogowa\u0107 wszystkie rodzaje pie\u015bni trznadla. Istnieje przypuszczenie, \u017ce samce poprzez sw\u00f3j \u201eregionalny\u201d \u015bpiew sygnalizuj\u0105 swoje przywi\u0105zanie do danego terenu, podkre\u015blaj\u0105 swoj\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 i pochodzenie. A to ma by\u0107 dla samicy informacja, \u017ce tubylec, autochton z dziada pradziada doskonale zna realia funkcjonowania na tym terenie, jest obyty, przystosowany, a co za tym idzie \u2013 jest potencjalnie lepszym kandydatem na partnera. <\/p>\n\n\n\n

CZTERY MILIONY PAR<\/h5>\n\n\n\n

Nie ma co si\u0119 obawia\u0107 o trznadle. Te sobie radz\u0105 dobrze, a nawet bardzo dobrze. To popularny i pospolity gatunek , kt\u00f3ry jest niemal wsz\u0119dzie. Nie jest wyj\u0105tkowo p\u0142ochliwy i l\u0119kliwy, wi\u0119c i w pobli\u017cu cz\u0142owieka r\u00f3wnie\u017c nie czuje si\u0119 specjalnie dyskomfortowo. S\u0105 trznadle na \u0142\u0105kach, na polach, na przydro\u017cnych drzewach, alejach, we wsiach, na obrze\u017cach miast, na obrze\u017cach las\u00f3w, polanach, zr\u0119bach.  Trznadle te\u017c pojawiaj\u0105 si\u0119 w obr\u0119bie Zak\u0142adu Unieszkodliwiania Odpad\u00f3w Komunalnych w Spytkowie. I to w zasadzie widoczne s\u0105 przez ca\u0142y rok. Zim\u0105 zbieraj\u0105 si\u0119 w stadka i \u017ceruj\u0105 na resztkach chwast\u00f3w przy placu. Wiosn\u0105 i latem buszuj\u0105 w zakrzaczeniach znajduj\u0105cych si\u0119 na granicy sk\u0142adowiska i otwartego, niezagospodarowanego, dziko zaro\u015bni\u0119tego terenu. Takie w\u0142a\u015bnie miejsca to dla trznadli \u201ecud, mi\u00f3d, ultramaryna\u201d. Ingerencja ludzka –  na zero,  aktywno\u015b\u0107 ludzka  – raczej na zero, dooko\u0142a bujne zaro\u015bla, chwasty, krzewy i wysoka trawa. Wszystko si\u0119 zgadza. A wi\u0119c dla ka\u017cdego statystycznego trznadla pozostaje tylko taki kawa\u0142ek terenu zaklepa\u0107, samozwa\u0144czo og\u0142osi\u0107 ustanowienie aktu w\u0142asno\u015bci przez zasiedzenie\u2026 i nieustannie broni\u0107 rewiru  przed przygodnie zalatuj\u0105cymi rywalami. Wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce \u015bwiat ptak\u00f3w jest wyzwolony od uk\u0142ad\u00f3w, od posiadania, od granic, od prywatno\u015bci. Pozornie w \u015bwiecie przyrody panuje wolno\u015b\u0107, swoboda i wszystko nale\u017cy do wszystkich. Tak naprawd\u0119 to i tam panuj\u0105 podzia\u0142y, wytyczanie, wyodr\u0119bnianie i zaw\u0142aszczanie przestrzeni . R\u00f3wnie\u017c dochodzi do grabie\u017cy, podst\u0119p\u00f3w, a nawet przymusowych eksmisji. Ale wszystko si\u0119 jako\u015b\u0107 kr\u0119ci i funkcjonuje, a w ca\u0142ej tej machinie trznadle odnalaz\u0142y si\u0119 nadzwyczaj skutecznie. \u015awiadcz\u0105 o tym liczby. Cztery miliony par trznadli \u017cyj\u0105cych na terenie naszego kraju to wynik ca\u0142kiem przyzwoity, \u017ceby nie powiedzie\u0107 \u2026 taki, z g\u00f3rnej p\u00f3\u0142ki\u2026<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nasz polski kanarek mo\u017ce tak pi\u0119knie nie \u015bpiewa, jak egzotyczny kuzyn \u201eklatkowy\u201d. Jednak wiosenny g\u0142os trznadli\u00a0 to jeden z najbardziej nieod\u0142\u0105cznych element\u00f3w wiejskiego i rolniczego krajobrazu. Przez \u0142\u0105ki, pola, nieu\u017cytki i ugory ca\u0142ego kraju ci\u0105gnie si\u0119 ta nieskomplikowana, jednak bardzo urokliwa melodia, kt\u00f3ra doskonale wpasowuje si\u0119 i podkre\u015bla klimat\u00a0 pejza\u017cu teren\u00f3w otwartych\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[],"class_list":["post-754","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ptaki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/754","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=754"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/754\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":763,"href":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/754\/revisions\/763"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=754"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=754"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=754"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}