{"id":592,"date":"2025-10-21T10:31:38","date_gmt":"2025-10-21T08:31:38","guid":{"rendered":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/?p=592"},"modified":"2025-10-21T10:57:25","modified_gmt":"2025-10-21T08:57:25","slug":"rudy-w-zakladzie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/?p=592","title":{"rendered":"Rudy w Zak\u0142adzie"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

I nawet rudzik czasami skusi si\u0119, \u017ceby wkroczy\u0107 na teren Zak\u0142adu Unieszkodliwiania Odpad\u00f3w Komunalnych w Spytkowie – ptak las\u00f3w, park\u00f3w, zadrzewie\u0144, cmentarzy, ogrod\u00f3w, zagajnik\u00f3w i \u015br\u00f3dpolnych zadrzewie\u0144, Troch\u0119 drzew, troch\u0119 krzew\u00f3w, troch\u0119 g\u0105szczu i rudzik w takim krajobrazie sobie poradzi. A jak taki zaradny to i z s\u0105siedztwa sk\u0142adowiska ch\u0119tnie skorzysta\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

 MIMIKA NA RUDZIKA<\/p>\n\n\n\n

 Bez w\u0105tpienia rudzik to posiadacz jednego z bardziej bajkowych, komiksowych i urokliwych wizerunk\u00f3w. Du\u017ca g\u0142owa, drobna sylwetka, poka\u017ane czarne, rozczulaj\u0105ce oko. Do tego ta rozleg\u0142a ruda plama na piersi, gardle i twarzy, a\u017c do sino-szarego czo\u0142a. Jak si\u0119 dobrze napuszy to robi si\u0119 puszyst\u0105 kuleczk\u0105 na cienkich n\u00f3\u017ckach i z kr\u00f3tkim ogonkiem. Sprawdzi si\u0119 doskonale jako wz\u00f3r na pluszaka, zabawk\u0119, bohatera kresk\u00f3wki, czy po prostu przytulank\u0119 dla najmniejszych. Nawet znam jedno przys\u0142owie o rudziku (oczywi\u015bcie wymy\u015blone przez siebie): \u201ekto cho\u0107 raz zobaczy rudzika, temu na twarzy zmienia si\u0119 mimika\u201d. Nawet je\u015bli kto\u015b nie lubi ptak\u00f3w, na rudzika spojrzy przychylnie. Posun\u0119 si\u0119 jeszcze dalej. Zagorza\u0142y i zdeklarowany wr\u00f3g ornitologii, przy konfrontacji z rudzikiem, gdy spojrzy w te du\u017ce, niewinne oczy, zapa\u0142a mi\u0142o\u015bci\u0105 do skrzydlatych braci mniejszych. Taki jest w\u0142a\u015bnie rudzik! Po prostu potrzebny i niezb\u0119dny, zar\u00f3wno dla ptak\u00f3w, jak i ludzi. Wygl\u0105d jednak to nie wszystko. Mniejszy od wr\u00f3bla rudzik s\u0142ynie jeszcze co najmniej z dw\u00f3ch rzeczy. Pierwszym walorem jest jego waleczno\u015b\u0107, bojowo\u015b\u0107 i nieust\u0119pliwo\u015b\u0107. Ten milutki i komiczny dla nas wizerunek rudzik\u00f3w, dla tych ptak\u00f3w ma zupe\u0142nie inn\u0105 wymow\u0119. Rozleg\u0142a pomara\u0144czowa plama to sygna\u0142 wywo\u0142uj\u0105cy u rywali agresj\u0119, zach\u0119caj\u0105cy do zmaga\u0144. Szczeg\u00f3lnie wczesn\u0105 wiosn\u0105 kiedy samce ustalaj\u0105 swoje rewiry s\u0105 niezwykle wyczulone na ka\u017cdego innego \u201ego\u015bcia z rudym znaczkiem\u201d. To co\u015b w rodzaju swoistej p\u0142achty, kt\u00f3ra w wiadomy spos\u00f3b dzia\u0142a na byka. Co ciekawe, samice wygl\u0105daj\u0105 niemal dok\u0142adnie tak samo i z du\u017cej odleg\u0142o\u015bci nie ma szans na ustalenie p\u0142ci. Jednak te po przylocie nie s\u0105 odganiane przez samc\u00f3w z rewir\u00f3w, a nawet wprost przeciwnie. Najwidoczniej p\u0142e\u0107 pi\u0119kna rudzik\u00f3w ma w sobie to co\u015b, co zniewala kawaler\u00f3w, a czego my ze swoim u\u0142omnymi zmys\u0142ami nie dostrzegamy.<\/p>\n\n\n\n

 TYP JAZZOWY<\/p>\n\n\n\n

 Drugi niew\u0105tpliwy walor rudzik\u00f3w to ich wspania\u0142y \u015bpiew. To jedne z niewielu gatunk\u00f3w ptak\u00f3w, kt\u00f3re oddaj\u0105 si\u0119 wokalnej pasji od wczesnego \u015bwitu, a\u017c do zupe\u0142nego zmroku. Tak wi\u0119c podczas wieczornych i porannych spacer\u00f3w po lesie mo\u017cemy si\u0119 nastawi\u0107 na dominacje tw\u00f3rczo\u015bci rudzik\u00f3w. A jaki jest \u015bpiew tych ptak\u00f3w? To troch\u0119 typ jazzowy, a wi\u0119c nastawiony na czyst\u0105 improwizacj\u0119. Ka\u017cda ze zwrotek jest nieco odmienna, r\u00f3\u017cni si\u0119 d\u0142ugo\u015bci\u0105, tempem, wplecionymi zapo\u017cyczeniami od innych gatunk\u00f3w. Jest to zestawienie gwizd\u00f3w oraz treli z charakterystycznymi opadaj\u0105cymi i wibruj\u0105cymi frazami. Tak wi\u0119c mimo tej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci poszczeg\u00f3lnych wykonawc\u00f3w mo\u017cna, przy wcze\u015bniejszym os\u0142uchaniu si\u0119 z tymi d\u017awi\u0119kami,  bez trudu rozr\u00f3\u017cni\u0107 g\u0142os rudzik\u00f3w na tle ca\u0142ej symfonii wiosennych ptasich \u015bpiew\u00f3w. A trzeba przyzna\u0107, \u017ce ptaki te maj\u0105 talent i w pe\u0142ni przyk\u0142adaj\u0105 si\u0119 do swoich wyst\u0119p\u00f3w. St\u0105d te\u017c rudzikowe pie\u015bni s\u0105 mi\u0142e dla ucha i plasuj\u0105 si\u0119 wysoko na krajowej li\u015bcie przyrodniczych przeboj\u00f3w. Przynajmniej w moich osobistych notowaniach. A \u017ce samce rudzik\u00f3w nie chodz\u0105 spa\u0107 z kurami ich \u015bpiew wybrzmiewa jeszcze d\u0142ugo po zachodzie s\u0142o\u0144ca. W\u0142a\u015bnie wczoraj wr\u00f3ci\u0142em z nocnego objazdu po okolicy, gdzie s\u0142ysza\u0142em g\u0142os rudzika ju\u017c w zupe\u0142nej ciemno\u015bci, jedynie przy niewielkim wspomaganiu \u015bwiat\u0142a ksi\u0119\u017cyca. Pytanie brzmi tylko, czy samice doceni\u0105 tak\u0105 aktywno\u015b\u0107 i determinacj\u0119 w popisach. W ko\u0144cu przewa\u017caj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych serenad przeznaczona jest dla ewentualnych kandydatek.<\/p>\n\n\n\n

 KORZY\u015a\u0106 Z MECHANICZNYCH S\u0141ONI<\/p>\n\n\n\n

Rudzik jest raczej p\u0142ochliwy, ale w pewnych przypadkach zadziwiaj\u0105co \u015bmia\u0142y, a nawet  nieco w\u015bcibski. Do\u015bwiadczaj\u0105 tego cz\u0119sto w\u0142a\u015bciciele ogr\u00f3dk\u00f3w, szczeg\u00f3lnie kiedy zabieraj\u0105 si\u0119 do pracy. Podczas kopania, grabienia, pielenia, koszenia mikro \u015bwiat bezkr\u0119gowc\u00f3w ogarnia panika i og\u0142aszane s\u0105 natychmiastowe alarmy. Z takiego zamieszania ch\u0119tne korzystaj\u0105 rudziki, kt\u00f3re swoim bystrym, wprawnym i ca\u0142kiem du\u017cym okiem w lot wychwytuj\u0105 dezorganizacj\u0119 w \u015bwiecie owad\u00f3w. Cz\u0142owiek tego nie ogarnia, ale ptak szybko dostrzega ka\u017cdy ruch, nawet tak drobnych stworze\u0144. I tak przy okazji dzia\u0142alno\u015bci ogrodnika nadarza si\u0119 doskona\u0142a okazja do udanych \u0142ow\u00f3w. A rudzik nie jest wybredny. Ka\u017cdy chrz\u0105szcz, larwa, mr\u00f3wka, d\u017cd\u017cownica, paj\u0105k, czy \u015blimak s\u0105 na wag\u0119 z\u0142ota. Bywa, \u017ce taki rudzik w pewnym stopniu zaprzyja\u017ania si\u0119 ze swoim dzia\u0142kowcem i stale towarzyszy mu podczas jego prac w ogrodzie. Przesiaduje w pobli\u017cu na p\u0142ocie, czy ogrodzeniu, a je\u017celi jest skoszony trawnik to mo\u017ce nawet ugania\u0107 si\u0119 za pokarmem tu\u017c przy nogach swojego du\u017cego, dwunogiego sprzymierze\u0144ca. Rudzik\u00f3w nie przera\u017ca towarzystwo wi\u0119kszego stworzenia. W lasach i puszczach ptaki te cz\u0119sto towarzysz\u0105 ryj\u0105cym w ziemi dzikom, czy \u017ceruj\u0105cym \u017cubrom. W naruszonej przez ci\u0119\u017ckie zwierz\u0119ta powierzchni maj\u0105 szans\u0119 na szybki, \u0142atwy i po\u017cywny \u0142up.<\/p>\n\n\n\n

Na taki r\u00f3wnie\u017c \u0142up licz\u0105 rudziki wkraczaj\u0105ce na teren ZUOK-u w Spytkowie. Widywa\u0142em te ptaki wiele razy, jak kr\u0119ci\u0142y si\u0119 po asfaltowych alejkach, czy betonowych p\u0142ytach. Tu w rol\u0119 du\u017cego zwierza wcielaj\u0105 si\u0119 ci\u0105gniki, spychacze, czy ci\u0119\u017car\u00f3wki. Sprz\u0119t ci\u0119\u017cki rozgarnia, przesypuje i porcjuje ha\u0142dy z odpadami, ziemi\u0105, kompostem. W wyniku presji i dzia\u0142alno\u015bci takich \u201emechanicznych s\u0142oni\u201d wszystko co si\u0119 rusza  goni i ucieka w pop\u0142ochu. A rudzik tylko czeka przyczajony gdzie\u015b w pobli\u017cu sk\u0142adu opon na takie niestandardowe okazje. Pewnie g\u0142\u00f3wnie takie atrakcje przyci\u0105gaj\u0105 te ptaki z cichego i spokojnego okolicznego lasu wprost na zurbanizowany plac du\u017cego zak\u0142adu…<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

I nawet rudzik czasami skusi si\u0119, \u017ceby wkroczy\u0107 na teren Zak\u0142adu Unieszkodliwiania Odpad\u00f3w Komunalnych w Spytkowie – ptak las\u00f3w, park\u00f3w, zadrzewie\u0144, cmentarzy, ogrod\u00f3w, zagajnik\u00f3w i \u015br\u00f3dpolnych zadrzewie\u0144, Troch\u0119 drzew, troch\u0119 krzew\u00f3w, troch\u0119 g\u0105szczu i rudzik w takim krajobrazie sobie poradzi. A jak taki zaradny to i z s\u0105siedztwa sk\u0142adowiska ch\u0119tnie skorzysta\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[],"class_list":["post-592","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ptaki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/592","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=592"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/592\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":614,"href":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/592\/revisions\/614"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=592"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=592"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mazurskaprzyroda.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=592"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}